Enkele hoogtepunten uit het Jaarverslag 2023 van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zijn grenscontroles, terugroepacties en inspectiegegevens.
In 2023 is 47 procent van de capaciteit van de NVWA gericht op toezicht op de voedselveiligheid. Ondersteuners zijn onder meer derde partijen, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Het werk is verdeeld over acht gebieden waar de meeste inspanningen plaatsvinden in de vleestoeleveringsketen. Er is een begin gemaakt met het opzetten van voedselveiligheidsmonitoring in primaire landbouwinstellingen.
De NVWA meldt een toenemend aantal meldingen van onveilige levensmiddelen en diervoeders van EU-lidstaten, bedrijven en consumenten. Om aan deze vraag te voldoen, gebruikt het bureau een systeem waarmee het rapporten kan prioriteren op basis van risico's.
De NVWA gebruikt sensortechnologie en kunstmatige intelligentie om beter te kunnen monitoren hoe de voedselveiligheidscultuur en slachthuizen gemonitord kunnen worden. In februari 2024 vond een evenement plaats over moderne studies en nieuwe technologie.
Fraude, terugtrekking en grenscontroles
Bij de twee door de Inlichtingen- en Opsporingsdienst (NVWA-IOD) onderzochte fraudezaken ging het om vervalsing van vermoedelijke documenten en het verstrekken van informatie over het terugroepen van vlees en het knoeien met informatie bij de export van pluimveevlees met de bedoeling de invoerrechten te verlagen. Land van bestemming.
Er zijn 125 waarschuwingen afgegeven met betrekking tot onveilige voedselproducten. Bijna de helft van deze terugroepacties was te wijten aan niet-aangegeven allergenen, 27 aan bacteriën en andere agentia en 19 aan besmetting met vreemd materiaal.
In 2023 daalde het volume aan dieren en dierlijke producten dat via Nederland de EU binnenkwam, maar nam het volume aan import van niet-dierlijk voedsel toe. Het aantal geweigerde exporten voor import of doorvoer bedroeg 731 voor dierlijke producten en 225 voor voedsel en niet-dierlijke voeding.
Van alle ontvangen klantcontacten hadden er 3.382 betrekking op mogelijke voedselvergiftiging in sectoren als de horeca. Via sociale media maakten mensen melding van onveilige ingrediënten, vermoedens van dierenverwaarlozing en hygiëneproblemen in de horeca.
In 2023 voerde de NVWA 33.657 controles uit op 16.028 bedrijven, een lichte daling ten opzichte van 2022. In 2023 werd tegen 7.364 bedrijven actie ondernomen. Er zijn bijna 18.500 onderzoeken uitgevoerd in horecagelegenheden.
Ruim 6.500 bedrijven werden gecontroleerd op naleving van de regels voor het verstrekken van allergie-informatie. De naleving was met 44,4 procent iets hoger dan voorgaande jaren. Tijdens daaropvolgende heronderzoeken werd een verbeterde therapietrouw tot 68,2 procent opgemerkt. De naleving van allergeneninformatie voor niet-voorverpakte voedingsproducten is verbeterd ten opzichte van 2022 voor horecagelegenheden.
In de horeca nam het aantal noodsluitingen in de herfst toe en deze gingen vaak gepaard met ongedierte. Eind december 2023 werd een wijziging in de wet inzake geïntegreerde ongediertebestrijding (IPM) ingevoerd, met een uitgebreid programma in 2024 om inspecteurs meer training over dit onderwerp te geven.
In handhavingsvergaderingen zijn twintig slachthuizen besproken. Hiervan zijn er zeven voltooid op het verbeterde observatietraject. Van de twintig slachthuizen hebben drie slachthuizen hun accreditatie ingeleverd, waardoor zij geen dieren meer mogen slachten.
Resultaten van het referendum
Uit een in Nederland uitgevoerd onderzoek blijkt dat het consumentenvertrouwen in de voedselveiligheid tussen 2021 en 2023 is afgenomen.
In januari 2023 hebben in totaal 3.694 consumenten via een online vragenlijst deelgenomen aan de Consumentenmonitor van de NVWA. Respondenten gaven op een schaal van 1 tot 5 aan in hoeverre zij het eens waren met de verschillende stellingen.
De gemiddelde scores voor ‘Voedingsmiddelen worden veiliger’, ‘Er zijn in het algemeen weinig risico’s verbonden aan voedsel’ en ‘Ik heb vertrouwen in de voedselveiligheid’ daalden. Het percentage dat het er (helemaal) mee eens is dat voedingsmiddelen veilig zijn, bedraagt nog steeds 81 procent en 67 procent is tevreden over de voedselveiligheid.
In 2021 zei de helft van de respondenten dat voedsel veiliger werd, en in 2023 was 44 procent het daarmee eens. Eén op de vijf maakt zich zorgen over de voedselveiligheid en 14 procent zegt dat het vertrouwen in de voedselveiligheid de afgelopen zes maanden is afgenomen.
Ook werd aan de deelnemers gevraagd naar de veiligheid van 21 verschillende productgroepen. Op een schaal van 1 tot 5 waren consumenten eerder afhankelijk van groenten en fruit en minder van bereid voedsel. Voor de meeste producten is het vertrouwen in de veiligheid echter afgenomen, waaronder noten, kaas, eieren, vis en vleesvervangers.
Respondenten hadden het meeste vertrouwen in informatie over voedselveiligheid van de Consumentenbond, televisieprogramma's zoals Radar, en boerderijwinkels en speciaalzaken. De NVWA en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) behoren tot de vertrouwde groepen, terwijl sociale media en voedselproducenten onderaan staan.
Tussen 2021 en 2023 daalde het algehele vertrouwen in de overheid op het gebied van voedselzekerheid. De transparantie over voedselveiligheid wordt opnieuw zeer laag gewaardeerd: slechts een kwart van de mensen is het met deze stelling eens.
Uit een lijst van 30 onderwerpen maakten de deelnemers zich vooral zorgen over voedselverspilling, microplastics, hormonen in vlees en stoffen als PFAS en dioxines.
Ruim 1 op de 5 respondenten herinnert zich een incident van het afgelopen jaar waarbij de voedselveiligheid in gevaar kwam of het vertrouwen werd aangetast. Het is een stijging ten opzichte van 2021, maar een daling ten opzichte van 2019. De vogelgriep was het belangrijkste incident dat werd genoemd, maar het vond plaats in 2017 en 2018, ondanks dat er 8 procent fibronil in eieren zat.
(Om u aan te melden voor een gratis abonnement op Food Safety News, Klik hier.)
More Stories
Inktleveringsovereenkomst met Anlon Technology Solutions, een Nederlands defensiebedrijf
Nederlanders hebben er geen probleem mee om F-16’s in Rusland te stationeren
Mercedes onthult de fout van Lewis Hamilton die de Nederlandse GP-strategie verpestte